Het grote pils-misverstand

In de tijd dat ik opgroeide was er pils, en vrijwel alleen pils. Eens per jaar kreeg je bokbier en dat werd tot in maart geschonken. Verder was er vooral pils en begonnen enkele Belgische bieren op te duiken in cafés – tijdens mijn eerste bijbaantje in de Horeca kwam er een oudere, bebaarde heer ons Duvel aanbieden en een bleue jongeman propageerde Palm. Punt is: ik ben opgegroeid met pils en drink het nog steeds erg graag.

Niet iedereen drinkt graag pils. Dat is prima: ook niet iedereen houdt van zuurkool, patat-frites of een bal gehakt.

Heineken, Zoeterwoude

Heineken, Zoeterwoude

Sommige mensen vinden pils maar stom: voornamelijk omdat ooit, toen het pilsener biertype net was uitgevonden, het in een ongekend tempo populair werd en veel biersoorten en de brouwerijen die deze maakten van de aardbodem heeft doen verdwijnen. Dat vinden veel mensen, ruim honderd jaar na dato, jammer en ze vinden het de schuld van pils. Ik ben het met hen niet eens: het lag aan de andere bieren, die eenvoudigweg niet goed genoeg meer waren. Daarentegen begrijp ik de romantische hang naar wat ooit was zeker: gaslicht in de straten en lantaarnopstekers hebben hun charme, al ligt het gevaar op de loer dat je ook nog steeds gelooft dat de wereld plat is en dat de zon om die pannenkoek draait.

In een recent blog zet Remco Lisman (briljant anagram en pseudoniem) de bijl in pils. Hoe vermakelijk ook, hij toont hiermee vooral aan hoe weinig we weten over bierbrouwen. Uiteindelijk komt hij tot de stelling dat ‘pils helemaal niet moeilijk te brouwen is’ en dat vooral in vergelijk met andere biersoorten. Deels heeft hij gelijk: het brouwproces verloopt vrijwel gelijk, ongeacht de bierstijl, en vertoont veel gelijkenis met het zetten van thee. Wat Remco echter in de wind slaat is het feit dat een brouwer die bier brouwt met ondergisting veel minder speelruimte heeft om fouten te corrigeren dan een collega die werkt met bovengisting. tante til (1)Sterker nog: de ‘bovengister’ valt, stevig gechargeerd, het best te vergelijken met Tante Til van de Familie Knots die, ‘met een kloddertje roze hier en een kloddertje roze daar’ voor elk probleem een oplossing had. Hiermee bedoel ik dat een extra handje kruiden, hop of een extra gistrondje brouwfouten herstellen kan, of – helaas vaker de praktijk – verdoezelen. En die ruimte heeft de ‘ondergister’ eenvoudigweg niet. Die kan zich geen foutje permitteren. Die kan niets corrigeren. Die doet het goed of fout – er is geen grijs. Die moet als een autist zijn kunstje keer op keer precies zó herhalen en is geen creatieve artiest.

Want dat is deel twee van het misverstand: pils is niet bedoeld om een rijke smaakvariëteit te bieden. Het smaakt zoals het smaakt, en met de hopvariëteit kun je een eigen signatuur maken – maar die ruimte blijft beperkt. Waar een ‘bovengister’ (opnieuw gechargeerd) met zo’n beetje elk brouwsel weg kan komen door te zeggen ‘dat het zo bedoeld is’ en daarmee de bierliefhebber de schuld voor zijn eigen onvermogen listig in de schoenen weet te schuiven is al ernstig genoeg. Ernstiger is dat sommige bierliefhebbers zijn gaan geloven in de inferioriteit van pilsener als biertype. Ik hoop dat ze uiteindelijk niet van de aarde afvallen.

6 Comments
  • Baspitality
    december 20, 2015

    Sterke blog Rick. Wat mij betreft had je nog een puntje kunnen aanhalen, namelijk wat Remco zegt: “…en je zorgt er voor dat het bier zo helder mogelijk wordt. Waarom dat laatste zo belangrijk is, wordt niet duidelijk. Helder bier heeft minder smaak dan troebel, dat is wel een wetmatigheid.”
    Als je een bier helder filtert is dit wellicht waar, maar hij vergist zich dat als je het bier langer laat lageren en het gist dus wat langer zijn werk laat doen, je bier ook steeds helderder wordt. Ik geloof dat we dit hebben gezien bij de Hertog Jan Ongekend #2.

  • Casper Pennings
    december 20, 2015

    Het probleem van pils, voor mij, is niet het imago waar je het over hebt. Het probleem is dat de grote pils merken een oneerlijk, en slecht product leveren. Ingredienten die niks te zoeken hebben in een bier. Alles om zo goedkoop mogelijk een alcolische frisdrank te maken. Het heeft niks meer te maken met kwaliteit en integriteit. Niks tegen bijvoorbeel een Budels pils. Reinheitsgebot gebrouwen, goed pils. Lekker zelfs.

    • Rick Kempen
      december 21, 2015

      Beste Casper –
      Ik schrik een beetje van je reactie – maar ik zou me er pas zorgen over maken als ik een ‘grote brouwer’ was. Ik kijk wel beter uit om mijn handen er voor in het vuur te steken maar ik geloof werkelijk niet dat je gelijk hebt met de stelling dat de producenten van de grote pilsmerken ‘een oneerlijk en slecht product leveren, waarin ingrediënten zitten die er niet in thuis horen’. Ik ben eigenlijk wel benieuwd welke ingrediënten je bedoelt – zou je dat willen delen? Overigens ben ik het met je eens dat Budels een prachtig pilsener is – maar dat vind ik van de pilseners van de andere drie leden van ‘De Kring van Familiebrouwers’ ook (Gulpener, Alfa en Lindeboom).

  • McMelloW
    december 20, 2015

    Duidelijke blog. Ik ben een van die mensen die pils niet lekker vinden. Een enkele exotisch soms, maar verder niet.
    Laatst deed ik mee aan een blind proeverij van 7 goed bekende Nederlandse pilzen. Allen in een bruin 30cl fles zonder etiket.
    Ik vond geen van alle lekker en de smaken lagen heel dicht bij elkaar. De mannen die beweerde: Mijn merk x of mijn merk y wat ik altijd en alleen maar drink, haal ik er zo uit. Ze gingen allemaal nat. Niet één pilsje werd aan de juiste brouwer gekoppeld. Het is allemaal zo hetzelfde en als dat niet lekker vind. Dan ga naar speciaal bier ipv pils

    • Rick Kempen
      december 21, 2015

      Helder, en inderdaad een uitkomstb die je vrijwel altijd bij pils proeverijen zult zien. Zelfs brouwerij vertegenwoordigers halen ‘hun’ bier er eigenlijk nooit uit. De smaken zijn vrij eenduidig en eenvormig – het wordt pas spannend als je er een Noord-Duits pils tussen zet (Jever) of een andere exoot (vul maar in). Het is de aard van het beestje inderdaad…

Laat een antwoord achter aan Baspitality Antwoord annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *